Kiedy występują problemy z systemem i nie daje się go uruchomić najczęściej sięgamy po płytę instalacyjną i albo próbujemy go naprawić, albo go reinstalujemy. Wiele osób nawet nie próbuje naprawy, a często umożliwia to uratowanie systemu i zaoszczędzenie czasu. W systemach Windows od dawna istnieją narzędzia pozwalające naprawić system dzięki kilku wybranym narzędziom. W Windows 9x mieliśmy dyskietkę z niezbędnym oprogramowaniem, w Windows 2000 i XP mogliśmy z płyty instalacyjne uruchomić tekstową konsolę odzyskiwania. Jednak od Windows Vista zaszły zmiany i zarówno instalacja systemu jak i jego naprawa wykonywana jest z... Windows, a dokładniej jego "lekkiej", zawierającej tylko podstawowe narzędzia wersji PE. Wraz z Windows 7, wprowadzono kolejną wersję tego środowiska oznaczoną numerem 3.
Autor: Grzegorz Skulimowski
Windows PE jest środowiskiem początkowo stworzonym w celu ułatwienia wdrażania i instalacji systemu Windows. Wersja 3.0 została stworzona głównie do trzech zadań: instalacji Windows 7, odzyskiwania oraz do rozwiązywania problemów z systemem. Główną zaletą Windows PE 3.0 jest to, że możemy sami rozszerzyć jego możliwości.
Aby rozpocząć pracę potrzebujemy:
Zestaw zautomatyzowanej instalacji (AIK) dostępny jest w postaci obrazu ISO. PO pobraniu możemy go albo wypalić na płycie DVD, albo zamontować obraz na wirtualnym napędzie. Po wykonaniu jednej z tych czynności musimy już tylko zainstalować AIK.
Po instalacji uruchamiamy z Menu Start -> Microsoft Windows AIK -> Wiersz polecenia narzędzie wdrażania. Najlepiej wykonać to z uprawnieniami administratora.
W uruchomionej konsoli należy wykonać teraz polecenie copype x86 c:\pe\pex86. Polecenie to skopiuje wymagane pliki do katalogu c:\pe\pex86. Zamiast parametru x86 możemy użyć również amd64(wersja x64).
Teraz możemy rozpocząć prace nad modyfikacją systemu.
W pierwszej kolejności zamontujemy obraz wim. Użyjemy do tego polecenia: dism /mount-wim /wimfile:c:\pe\pex86\winpe.wim /index:1 /mountdir:c:\pe\pex86\mount.
Po poprawnym zamontowaniu obrazu możemy go dowolnie edytować poprzez folder c:\pe\pex86\mount. Przykładowo możemy umieścić własne programy w Program Files lub dodatkowe biblioteki w systemie.
Poza ręcznymi zmianami możemy też zainstalować dodatkowe pakiety dodające konkretne funkcje do systemy. W tym celu należy skorzystać z polecenia:
dism /image:c:\pe\pex86\mount /add-package /packagepath:"c:\Program Files\Windows AIK\tools\petools\x86\winpe_fps\pakiet.cab
np. W celu dodania pakietu WinPE-HTA należy wydać polecenie
dism /image:c:\pe\pex86\mount /add-package /packagepath:"c:\Program Files\Windows AIK\tools\petools\x86\winpe_fps\winpe-hta.cab".
Lista dostępnych pakietów poniżej:
WinPE-FONTSupport-
WinPE-HTA - Obsługa aplikacji HTML. Umożliwia tworzenie aplikacji z graficznym interfejsem użytkownika przy użyciu aparatu skryptów programu Internet Explorer oraz usług opartych na języku HTML.
Winpe-LegacySetup Pakiet funkcji instalatora na nośniku. Wszystkie pliki instalacyjne z folderu \Sources na nośniku z systemem Windows. Ten pakiet należy dodać w przypadku obsługi Instalatora lub folderu \Sources na nośniku z systemem Windows. Musi zostać dodany z pakietem funkcji instalatora. Aby dodać nowy plik Boot.wim do nośnika, dodaj pakiet podrzędny do pakietów Setup oraz Media. Ten pakiet jest wymagany w celu obsługi instalacji systemu Windows Server® 2008 R2.
WinPE-MDAC - Obsługa składników Microsoft® Data Access Components (MDAC). Umożliwia zapytania do serwerów SQL z obiektami usługi Active Directory (ADO). Przykład użycia: tworzenie dynamicznej instalacji nienadzorowanej na podstawie unikatowych informacji o systemie.
WinPE-PPPoE - Umożliwia obsługę protokołu PPPoE (Point-to-Point Protocol over Ethernet). Pozwala tworzyć, nawiązywać, rozłączać i usuwać połączenia PPPoE w środowisku preinstalacyjnym systemu Windows.
WinPE-Scripting - Obsługa hosta skryptów systemu Windows (WSH). Umożliwia przetwarzanie plików wsadowych przy użyciu obiektów skryptów hosta skryptów systemu Windows.
WinPE-Setup - Pakiet funkcji instalatora (nadrzędny). Wszystkie pliki instalacyjne z folderu \Sources wspólne dla klienta i serwera.
WinPE-Setup-Client - Pakiet funkcji instalatora klienta (podrzędny). Pliki znakowane klienta do instalatora. Musi zostać dodany po pakiecie funkcji instalatora.
WinPE-Setup-Server - Pakiet funkcji instalatora serwera (podrzędny). Pliki znakowane serwera do instalatora. Musi zostać dodany po pakiecie funkcji instalatora.
WinPE-SRT - Pakiet funkcji środowiska odzyskiwania systemu Windows. Udostępnia platformę odzyskiwania do automatycznego diagnozowania i naprawiania systemu oraz tworzenia niestandardowych rozwiązań odzyskiwania.
WinPE-WMI - Obsługa Instrumentacji zarządzania Windows (WMI, Windows Management Instrumentation). Podzbiór dostawców WMI zapewniający minimalną diagnostykę systemu.
WinPE-WDS-Tools - Pakiet funkcji narzędzi Usług wdrażania systemu Windows. Zawiera interfejsy API umożliwiające zastosowanie scenariusza multiemisji z niestandardowym klientem Usług wdrażania systemu Windows oraz narzędziem do przechwytywania obrazów.
Listę dodanych pakietów można sprawdzić za pomocą polecenia dism /Get-Package. Di usunięcia pakietu służy polecenie DISM /Remove-Package.
Za pomocą polecenia dism można dodać również sterowniki. Służy do tego polecenie Dism /image:
Po zakończeniu prac z obrazem należy zapisać zmiany i odmontować obraz za pomocą polecenia dism /unmount-wim /mountdir:c:\pe\pex86\mount /commit.
Po zapisaniu obrazu musimy umieścić go jeszcze w odpowiednim miejscu. Wystarczy w tym celu wydać polecenie copy c:\pe\pex86\winpe.wim c:\pe]pex86\ISO\sources\boot.wim.
Kiedy mamy przygotowaną odpowiednią strukturę plików musimy już tylko przenieść ją na nośnik. Jeśli chcemy umieścić system na nośniku USB, przygotowujemy go korzystając z tego artykułu. Następnie należy skopiować na pamięć flash zawartość katalogu C:\pe\pex86\ISO. Tak przygotowany nośnik będzie gotowy do uruchomienia systemu.
Jeśli chcemy utworzyć obraz ISO wystarczy skorzystać z dołączonego narzędzia oscdimg. Obraz ISO wykonamy za pomocą polecenia oscdimg -n -bC:\pe\pex86\etfsboot.com C:\pe\pex86\ISO C:\pe\pex86\winpe_x86.iso. Tak przygotowany obraz możemy wypalić na płycie za pomocą dowolnego programu do nagrywania.W ten sposób stworzyliśmy system, którego możemy użyć do naprawy systemu. W razie potrzeby możemy dodać narzędzia, które mogą być przydatne podczas naprawy. Środowisko PE 3.0 obsługuje również sieć. Możemy więc dodać przeglądarkę, dzięki której znajdziemy rozwiązanie danego problemu w Internecie.
Na koniec kilka uwag. W artykule katalog z tworzonym systemem został utworzony na dysku C w katalogu po PE\PEx86. W przypadku innej lokalizacji zmiany należy uwzględnić w wydawanych poleceniach.
Opis dotyczy wersji x86. W przypadku wersji x64 należy użyć na początku polecenia copype amd64 c:\pe\pex86. Przy dodawaniu pakietów należy zmienić katalog x86 na amd64. Należy zwrócić wagę na fakt, że wersja x64 nie pozwala na uruchamianie aplikacji x86.
Obraz WIM jest ładowany do pamięci Ram. Z tego powodu nie należy umieszczać w nim zbyt dużej ilości plików, jeśli na komputerze docelowym będzie zainstalowana małą ilość pamięci. Jeśli chcemy dołączyć program, który nie zapisuje żadnych plików(np ustawień) najlepiej umieścić go w katalogu ISO. Dzięki temu będzie on dostępny z płyty i nie będzie umieszczony w pamięci Ram. Jeśli umieścimy system na pamięci USB w obrazie najlepiej umieścić tylko niezbędne dodatkowe biblioteki. Programy umieszczone poza obrazem będą dostępne po przejściu na dysk oraz będą mogły zapisywać pliki na dysku.
Domyślnie po uruchomieniu systemu uruchamia się wiersz poleceń. Możemy z niego uruchamiać inne programy. W celu łatwiejszej obsługi najlepiej umieścić na płycie jakiś okienkowy menedżer plików. Zamknięcie wiersza poleceń powoduje restart systemu.
Niektóre programy potrzebują dodatkowego miejsca na pliki tymczasowe. Domyślnie jest przydzielone tylko 32MB pamięci Ram do tego celu. W celu zmiany przydzielonego miejsca należy skorzystać z polecenia dism /image:[ścieżka_do_zamontowanego_obrazu] /Set-ScratchSpace:[rozmiar], gdzie za rozmiar możemy podstawić 32, 64, 128, 256 i 512.